Artikel uit Haagsche Courant van 09-08-2002

'Ik wist direct: hier in Israël hoor ik thuis'

door Martine Hemstede

Hagenaar Wim van Leeuwen (49) gaat binnenkort voor de derde keer tijdens zijn vakantie vrijwilligerswerk doen in Israël. Aanvankelijk werkte hij in het leger, tot de intifadah roet in het eten gooide. 'Een land mag zich verdedigen tegen aanvallen, maar andermans land bezetten is iets heel anders'.

Wim van Leeuwen: 'Op mijn werk verklaren ze me voor gek. Mijn familie begint het een beetje te begrijpen'. (foto Jacques Zorgman)

DEN HAAG - "Het begon met een vakantie. Ik ging naar Israël omdat me dat wel leuk leek. Ik was al in andere landen geweest, zoals Rusland, en Israël had ik nog nooit gezien. Ik ben toen met een georganiseerde busreis gegaan. Alles wat ik zag, vond ik interessant. De Klaagmuur, de Geboortekerk. Ik was na die reis vast van plan om terug te komen". "Na de tweede reis, nu drie jaar geleden, wist ik op het vliegveld ineens: ik hoor hier thuis. Ik voelde me zo op mijn gemak in dat land. Alsof het niet vreemd voor me was, alsof ik er al heel vaak was geweest. Toen heb ik besloten om dat volk, dat in de loop van de geschiedenis zoveel voor zijn kiezen heeft gehad, te gaan helpen". "Via Stichting Sar-El ben ik als vrijwilliger op een legerbasis terechtgekomen. Ik heb vantevoren gezegd: ik ga pertinent niet in bezet gebied werken, dat kan ik niet met mijn geweten verenigen. Elk land mag zich tegen aanvallen verdedigen, maar het bezetten van land van een ander is een heel ander verhaal. In Nederland ben ik administratief medewerker bij TNO; daar kreeg ik de taak communicatie-apparatuur na te kijken en te repareren. Al doende leert men. Ik zat daar in een groep buitenlanders van over de hele wereld: Amerikanen, Afrikanen, mensen uit verschillende Europese landen. Er zaten mensen tussen die van huis weg wilden zijn, maar de meesten deden het uit betrokkenheid". "Ik ben weliswaar katholiek opgevoed en geen jood, maar ik voel me toch verbonden met het land. Over Israël komen alleen maar negatieve dingen in het nieuws, maar er is ook zoveel moois. Er zijn vijfentwintig natuurparken. In het ene deel kun je skiën, in het andere deel op het strand liggen. Het is de enige democratie in het Midden-Oosten. Het klinkt een beetje zwaar, maar ik probeer een heel klein steentje bij te dragen aan het in stand houden daarvan".

Tempelberg

"Ik had me opnieuw opgegeven voor een verblijf van een week of drie op een legerbasis. Maar toen begon Israël vorig jaar de Palestijnse opstand hard aan te pakken. Ik heb in de dagen voor mijn vertrek constant kranten gelezen, nagedacht, met mensen gepraat. Uiteindelijk heb ik besloten niet te gaan. Ik wilde niet in hetzelfde uniform lopen als het leger dat de Palestijnse gebieden intrekt. Ik wil daar niet mee geassocieerd worden". "Ik vind ook dat Israël het niet goed doet daar. Zoals ze vermeende terroristen executeren, en zoals ze een heel flatgebouw bombarderen om een Palestijnse leider te doden. Dat kostte bijna twintig mensen het leven". "Op mijn werk verklaren ze me voor gek. Wat moet je daar, vragen ze. Mijn familie begint het een beetje te begrijpen, maar ze vragen zich wel af wanneer ik het daar nou eens gezien heb. Vooral de laatste maand probeer ik het onderwerp te vermijden – het is best lastig uit te leggen waarom ik er steeds weer naartoe wil". "Nadat ik de klap van de beslissing om thuis te blijven een beetje had verwerkt, heb ik Sar-El gebeld om te vragen of ik alsnog kon gaan, maar dan naar een ziekenhuis. Dat kon. Gelukkig maakte niemand daar een probleem van".

Vakantie

"Vergeleken met het ziekenhuis was de legerbasis vakantie. Vooral de eerste week vond ik het emotioneel heel zwaar. Dertig procent van de patiënten is slachtoffer van een Palestijnse zelfmoordaanslag. Er liggen mensen die helemaal verlamd zijn. Een van hen was een man die uit Roemenië was gekomen om geld te verdienen voor zijn familie. Door een ongeluk kan hij niets meer, alleen nog praten. Maar niemand in dat ziekenhuis spreekt Roemeens, en zijn familie heeft geen geld om naar hem toe te komen. Zelf was hij niet verzekerd, dus voor repatriëren is geen geld. Die man, net dertig, ligt daar misschien de rest van zijn leven. Intriest". "Ik zou willen dat ik een oplossing had voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Ik heb er wel een idee over: geef de Palestijnen de Westbank en de Gaza en maak van de oude stad Jeruzalem een internationaal bestuurd gebied, waarbij elk zijn eigen politie mag inzetten voor het beveiligen van de heiligdommen. Maar dan stuit je natuurlijk op praktische problemen: hoe verbind je de Palestijnse gebieden met elkaar? En er blijven 'vrijheidsstrijders' die de vernietiging van Israël nastreven. Zelfmoordaanslagen zul je dus houden. Maar om te beginnen moeten de huidige leiders met pensioen". "Begin september vertrek ik weer naar een humanitaire instelling in Israël. Waar je terechtkomt, weet je nooit van tevoren. Ik ga deze keer kijken of ik een wat langere reis kan voorbereiden". "Ik loop met het plan rond om een sabattical year te nemen, mijn huis hier te verkopen en op verschillende plekken in het land te gaan werken". "Om me voor te bereiden volg ik cursussen bij het CIDI (Centrum voor Informatie en Documentatie Israël, red.), niet alleen over het jodendom, maar ook over de islam. Geschiedenis vond ik op de mavo al boeiend, en dit is een gebied met een heel rijke geschiedenis. En ik vind dat je over het hele land en het volk iets moet weten voordat je er naar toegaat". "Nee, ik zou niet joods willen zijn, geloof ik. Ik draag een jodenster uit solidariteit, maar ik wil toch onafhankelijk tegen het land en het conflict daar blijven aankijken. Ik weet niet of ik er zou willen wonen. Ik vermoed dat ik dat aan het einde van mijn jaar daar wel kan zeggen".

 

Sar-El vraagt geen geld maar uitsluitend daadwerkelijke steun.